หน้าที่ของ ม้าม

          หลาย ๆ คนคงเคยได้ยินคำพูดที่ว่า “เดี๋ยวเหยียบม้ามเสียเลย” ทราบไหมว่า ม้ามคืออะไร อยู่ที่ไหน และทำหน้าที่อะไร เรามาทำความรู้จักกับร่างกายของเราเกี่ยวกับม้าม กันไหม ?

          ม้ามมีอยู่อันเดียว เป็นอวัยวะที่อยู่ทางด้านหลัง(ข้างซ้าย) ของช่องท้อง อยู่ใต้กะบังลมและซี่โครงม้ามมีหน้าที่ ในการควบคุมปริมาณของเลือดในร่างกายให้คงที่

          168258_490007937744631_1920465271_n

          ม้ามทำหน้าที่ในการดึงเอาธาตุเหล็กจากฮีโมโกลบินของเซลล์เม็ดเลือดแดง นำมาใช้ในร่างกาย และยังทำหน้าที่เอาของเสียออกจากกระแสเลือดในรูปของน้ำปัสสาวะเช่นเดียวกับที่ตับ ม้ามสร้างแอนตีบอดี ในการต่อต้านเชื้อโรค และยังผลิตเซลล์เม็ดเลือดแดงขึ้นมาใหม่ได้ด้วย ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบางชนิด (ยกเว้นมนุษย์) ม้ามจะทำหน้าที่เก็บเซลล์เม็ดเลือดแดง และส่งไปยังกระแสเลือด เพื่อควบคุมปริมาณเซลล์เม็ดเลือดแดง ในกรณีที่เสียเลือดมาก ในทารกที่ยังไม่คลอด ม้ามมีหน้าที่หลักในการสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดง และหลังจากคลอด หน้าที่นี้จะเป็นหน้าที่ของไขกระดูกแทน แต่ถ้าไขกระดูกทำงานได้น้อยลงเนื่องจากโรคบางอย่าง ม้ามจะทำหน้าที่ในการสร้างเซลล์เม็ดเลือดแดงอีกครั้งหนึ่ง

          ม้ามเป็นอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับเลือด จึงมีเส้นเลือดอยู่ภายในมาก ทำให้ม้ามมีลักษณะเป็นสีแดง บางและเปราะมาก หากมีอุบัติเหตุมากระทบถูกม้าม(ทางด้านหลัง) ม้ามก็จะแตกได้ ไม่จำเป็นต้องไปเหยียบให้เสียเวลา

          เมื่อม้ามแตกจะทำให้เลือดตกใน(เลือดออกในช่องท้อง) มาก ซึ่งอาจจะทำให้เสียเลือดมากจนถึงชีวิต

          นอกจากนั้น ม้ามยังช่วยในการกำจัดสิ่งแปลกปลอม โดยเฉพาะเชื้อโรค เมื่อม้ามต้องทำงานมากขึ้น ม้ามอาจจะโตขึ้น เช่น ในโรคโลหิตเป็นพิษ โรคมาลาเรีย

          อาการหลายชนิดมีผลต่อม้าม เช่น Splenomegaly (อาการม้ามโตผิดปกติ) อาการนี้เป็นอาการที่บอกถึงการมีแบคทีเรีย ปรสิต หรือไวรัสติดเชื้อในร่างกาย เช่น เชื้อวัณโรค เชื้อมาลาเรีย ข้อต่ออักเสบ ฯลฯ โรคนี้ยังอาจเกิดจากโรคตับแข็งได้, Hypersplenism (อาการม้ามทำงานผิดปกติหรือทำงานมากเกินปกติ) โรคนี้ทำให้การกำจัดเซลล์เม็ดเลือดแดงเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งส่งผลให้เกิดโรคโลหิตจางแทรกซ้อนขึ้นมา นอกจากนี้ ภาวะม้ามเลือดออกอาจชี้ถึงภาวะโลหิตจาง และการขาดธาตุเหล็กอีกด้วย และมะเร็งในม้าม

          อาการม้ามผิดปกติต่างๆ อาจรักษาโดยการฉายรังสี หรือใช้ยาคอร์ริโคสเตียรอยด์ หรือบางโรคที่ร้ายแรงก็จะทำการผ่าตัดเปลี่ยนม้าม ในกรณีที่ม้ามเกิดการแตกหรือฉีกขาด จะทำให้เชื้อโรคในม้ามไหลกลับเข้าสู่กระแสเลือดเกือบทั้งหมด จึงเป็นสาเหตุทำให้ผู้ที่ม้ามแตกหรือฉีกขาดจากอุบัติเหตุเสียชีวิต

          ในปัจจุบัน ยังไม่มีม้ามเทียมที่สามารถเปลี่ยนทดแทนเมื่อม้ามในร่างกายไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ

          ที่มา : wikipedia/หมอชาวบ้าน/

          «
          »